Τι μου έμαθαν οι coachees μου για την αγάπη

Οι coachees μου δεν μιλούν για την αγάπη όπως την έχουμε συνηθίσει. Μιλούν για σχέσεις που τις μίκρυναν, για προσπάθειες μονόπλευρες, για όρια που δεν μπήκαν ποτέ.

Η αγάπη θα έπρεπε να είναι απλή: σεβασμός, φροντίδα, αμοιβαιότητα, χώρος για να αναπνέεις χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου. Στην πραγματική ζωή όμως, συχνά, είναι πολύ πιο περίπλοκη. Από νωρίς μας μαθαίνουν να προσφέρουμε υπερβολικά, να συμβιβαζόμαστε εύκολα, να δίνουμε συγχωροχάρτια χωρίς φίλτρα, να μετράμε την αξία μας μέσα από το πόσο αγαπάμε τους άλλους αντί να ξεκινάμε από το πώς αγαπάμε τον εαυτό μας. Αυτή είναι η «αγάπη» που μας διδάσκουν τα κοινωνικά στερεότυπα: μια αγάπη λιγότερο πράξη και περισσότερο καθρέφτης προσδοκιών. Σχέσεις που μπερδεύουν την αλήθεια με την υποχρέωση. Λέξεις που χάνουν τη βαρύτητα και το νόημά τους αλλοιώνεται όλο και περισσότερο. Οι coachees μου όμως μου τα έμαθαν αλλιώς…

Ελένη: Η αγάπη δεν αντέχει χωρίς όρια

Στην 6^η μας συνεδρία, δεν μιλούσαμε πια για εκείνον. Μιλούσαμε για εκείνη. Για την κούραση που δεν φαινόταν, για τις λέξεις που είχε καταπιεί, για τις φορές που είπε «δεν πειράζει» ενώ πείραζε. Κάποια στιγμή σώπασε. Με κοίταξε και είπε: «Δεν με φοβίζει να μείνω μόνη. Με φοβίζει να μείνω έτσι όπως είμαι τώρα». Η Ελένη δε μιλούσε για χωρισμό: μιλούσε για εξαφάνιση. Συγκεκριμένα, τη δική της. Για το πώς σιγά-σιγά, είχε γίνει τόσο διαθέσιμη, τόσο υποχωρητική, τόσο «ναι σε όλα», που δεν ήξερε πια τι της άρεσε και τι όχι. Εκεί κατάλαβα κάτι που επαναλαμβάνεται διαρκώς (δυστυχώς πολλές φορές με τρόπους σκληρούς): όταν δεν υπάρχουν όρια, η αγάπη δεν γίνεται μεγαλύτερη, γίνεται πιο φτωχή και εσύ μοιάζει να μη χωράς πουθενά. Η Ελένη μου έμαθε ότι η αγάπη δεν δοκιμάζεται στο πόσα αντέχεις, αλλά στο πόσο χώρο σου επιτρέπει να υπάρχεις.

Σοφία: Η αγάπη δε χρειάζεται απόδειξη

Μετά την Ελένη, άρχισα να το βλέπω παντού. Όχι σαν σύμπτωση, αλλά σαν μοτίβο. Σε φίλες, συνεργάτιδες, οικογένεια. Γυναίκες έξυπνες, ικανές, δοτικές, που δεν δυσκολεύονταν να αγαπήσουν (εννοείται!), δυσκολεύονταν να σταματήσουν. Να σταματήσουν να δίνουν, να εξηγούν, να κρατούν όρθιες σχέσεις που (πολλές φορές) δεν έκαναν τίποτα ουσιαστικά για να «τις κρατήσουν». Σε μια συνεδρία, η Σοφία μου είπε σχεδόν απολογητικά: «Αν δεν προσφέρω, νιώθω ότι δεν έχω λόγο να είμαι εδώ». Εκεί συνειδητοποίησα κάτι που με ακολουθεί από τότε: πολλές από εμάς δεν μεγαλώσαμε μαθαίνοντας να αναζητάμε την αγάπη, αλλά να την κερδίζουμε. Και όταν η αγάπη γίνεται συναλλαγή στη λογική «όσο δίνω, αξίζω», τότε χάνει τη φύση της. «Η αγάπη δεν χρειάζεται απόδειξη Μάρη. Δεν χρειάζεται υπερπροσφορά. Αν πρέπει να εξαντληθείς για να μείνεις, τότε δεν είναι αγάπη, είναι φόβος. Κι εμένα μου τελείωσε. Χώρισα!».

Μαρία: Η αγάπη δεν ξεκινά από τον άλλον

Τότε, άρχισα να αναρωτιέμαι αν τελικά το μεγαλύτερο πρόβλημα στην αγάπη δεν είναι οι άλλοι, αλλά το σημείο από το οποίο ξεκινάμε. Η Μαρία το είπε χωρίς δράμα, εκκωφαντικά ήρεμα: «Δεν ξέρω αν έχω υπάρξει ποτέ ο εαυτός μου μέσα σε σχέση». Όχι γιατί δεν μπορούσε, αλλά γιατί δεν τόλμησε. Γιατί έμαθε ότι για να αγαπηθείς πρέπει να προσαρμοστείς, να μην ζητάς πολλά, να μην ενοχλείς. Αυτό που μου έμαθε η Μαρία είναι ίσως το πιο δύσκολο μάθημα απ’ όλα: η αγάπη δεν αρχίζει όταν σε διαλέγουν, αλλά όταν σταματάς να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου για να σε διαλέξουν. Όταν η σχέση με εσένα γίνεται πιο ειλικρινής από την ανάγκη να ανήκεις κάπου αλλού.

Αν κάτι έμαθα από τις coachees μου για την αγάπη, είναι ότι δεν είναι ρομαντική ιδέα ούτε αντοχή στον πόνο. Είναι χώρος, αμοιβαιότητα, αλήθεια και κυρίως, δεν ζητά να μικρύνεις για να χωρέσεις. Ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ριζοσπαστικό και μαζί γενναίο πράγμα που μπορεί να κάνει μια γυναίκα σήμερα: να αγαπήσει χωρίς να εξαφανιστεί.