Πόσο εύκολα μιλάμε για μη βία στη θεωρία;

Το τηλέφωνο χτυπά στις 12:30. Αριθμός σχολείου.

Δεν σκέφτομαι κάτι συγκεκριμένο, αλλά το σώμα μου μουδιάζει σχεδόν αυτόματα. «Χτύπησαν την κόρη σας». Όλα μέσα μου στιγμιαία σβήνουν. Μετά ακούω τη φωνή της: «Μαμά, μου έδωσε μπουνιά, αλλά είμαι καλά…».

Θυμός. Φόβος. Οργή. Όλα μαζί. Και μια εσωτερική φωνούλα: «Ποιος τόλμησε;». Σε τόσο μικρή ηλικία, κάτι τόσο ωμό και σκληρό εισβάλει άδικα στον κόσμο της, σκέφτομαι. Το σώμα μου θέλει να αντιδράσει πριν από το μυαλό. Θέλει να την προστατεύσει, να επιτεθεί, να απαιτήσει, να σταθεί απέναντι χωρίς δεύτερη σκέψη. Αυτό το αρχέγονο ένστικτο είναι έτοιμο να κυριαρχήσει κάθε φορά που απειλείται ό,τι αγαπάς.

Την ίδια στιγμή, η φωνή της λογικής μέσα μου προσπαθεί –σχεδόν διστακτικά– να εμφανιστεί: «Τι θα κερδίσεις αν απαντήσεις με τον ίδιο τρόπο; Τι θα συνεχιστεί;» Η φωνή αυτή μου υπενθυμίζει ότι η δύναμη δεν χρειάζεται βία για να υπάρξει. Ακούω ξανά τη φωνή της, από την άλλη γραμμή του τηλεφώνου: «Μαμά, θυμήθηκα αυτό που μου είχες πει. Δεν ανταπέδωσα. Τον πήγα στη διευθύντρια.»

Παύση. Η φράση αυτή μου δίνει λίγο χρόνο να ανασάνω μέσα στον θυμό μου και ταυτόχρονα νιώθω ένα αποπνικτικό βάρος: την ευθύνη απέναντι στα παιδιά μας όχι μόνο τη στιγμή που συμβαίνει κάτι κακό, αλλά και για όσα τους δείχνουμε καθημερινά με λόγια και πράξεις, ακόμα κι όταν ο αντίκτυπός τους δεν είναι άμεσα ορατός. Τα απορροφούν.

Τελικά, πόσο εύκολο είναι να μιλάς για μη βία όταν όλα είναι θεωρητικά; Πόσο δύσκολο είναι να αντισταθείς όταν το σώμα σου βράζει εξαιτίας της αδικίας; Όταν το ένστικτο σε σπρώχνει να προστατεύσεις ό,τι αγαπάς και να υπερασπιστείς αυτό που απειλείται; Κάπου εκεί ίσως καταλαβαίνεις πως το πιο δύσκολο δεν είναι απλώς να μιλάς για μη βία. Είναι ο τρόπος που τη διαχειρίζεσαι όταν εμφανίζεται.  Η στιγμή που αποφασίζεις να μην την αφήσεις να σε κυριεύσει και να μην γίνεις μέρος ενός φαύλου κύκλου που δεν τελειώνει ποτέ.

Συγκρατήθηκα, σκεπτόμενη πόσο εύκολα η βία μπορεί να αλλάξει μορφή. Πώς μπορεί να περάσει από τον έναν στον άλλον, μεταμφιεσμένη σε δικαίωση, πίσω από προφάσεις όπως «έτσι έπρεπε», «το χρειαζόταν», «προκάλεσε». Αυτήν ακριβώς τη στιγμή της σύγκρουσης, ανάμεσα στο ένστικτο και στη συνειδητή επιλογή, αναγνωρίζεις τι σημαίνει πραγματική δύναμη. Γιατί η μη βία δεν είναι αδυναμία. Είναι η δύναμη που επιτρέπει στα παιδιά να νιώθουν ασφαλή, να μην δηλητηριάζονται από φόβο στις σχέσεις, να διατηρούν την αξιοπρέπεια και την εμπιστοσύνη στις λέξεις.

Είναι η δυνατότητα να σταθείς καθαρός μέσα στη σύγκρουση, να διατηρήσεις τον έλεγχο του σώματός σου και των πράξεών σου και να δώσεις ένα παράδειγμα που διαμορφώνει αυτό που αγαπάς, πολύ περισσότερο από οποιοδήποτε μορφή βίας αόρατης, ή ορατής.