Δεν χρειάζεται να σώζεις κάθε σιωπή

Υπήρξα κάποτε ο άνθρωπος που ένιωθε σχεδόν υποχρεωμένος να γεμίζει τα κενά.

Στις παρέες. Στις δουλειές. Στα meetings. Στα ασανσέρ της κοινωνικής αμηχανίας. Αν έπεφτε σιωπή, κάτι μέσα μου αναλάμβανε υπηρεσία. Να πει κάτι. Οτιδήποτε. Ένα αστείο, μια παρατήρηση, μια “έξυπνη” ατάκα, μια ερώτηση που, ειλικρινά, τις περισσότερες φορές, ούτε με ενδιέφερε πραγματικά.

Το ότι οι «άλλοι», οι χ, ψ «άλλοι» ίσως ένιωθαν άβολα, με έκανε να νιώθω τρομακτικά άβολα ακόμα και στη σκέψη, οπότε στρατολογούσα ότι είχα εκείνη τη στιγμή από ενέργεια, για να αποφύγω την… αμηχανία.

Το παρατηρώ πολύ στους χώρους εργασίας αυτό. Σαν να υπάρχει μια άτυπη συμφωνία ότι η σιωπή είναι πρόβλημα που πρέπει επειγόντως να λυθεί. Κάποιος θα μιλήσει για τον καιρό, για την κίνηση, για το τι έγινε χθες στο γραφείο, για οτιδήποτε μπορεί να σώσει την κατάσταση από αυτό το τρομακτικό πράγμα που λέγεται… παύση.

Και το καταλαβαίνω.

Γιατί για πολλούς από εμάς η σιωπή μεταφράστηκε πολύ νωρίς ως αμηχανία, ή… απόρριψη. Ή «κάτι δεν πάει καλά εδώ». Ή –ακόμα χειρότερα!– «αν δεν υπάρχει συνεχής ροή λόγου, κινδυνεύει η σύνδεση». Κι εγώ αυτό πίστευα. Ότι αν δεν πω κάτι, θα φανώ απόμακρη, περίεργη, “δύσκολη”, ή –αχ αυτό το αγαπημένο κοινωνικό άγχος– αγενής.

Οπότε μιλούσα.

Μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλα.

Και ξέρεις τι ανακάλυψα με τα χρόνια;

Ότι πίσω από αυτή τη βιασύνη να καλύψουμε τα κενά, συχνά κρύβεται κάτι πολύ πιο βαθύ: η ανάγκη να είμαστε αρεστοί. Να φανούμε ευχάριστοι, διαθέσιμοι, κοινωνικοί. Να μη δημιουργήσουμε βάρος. Να βοηθήσουμε τη στιγμή να κυλήσει ομαλά. Σχεδόν σαν η παρουσία μας να χρειάζεται συνεχώς απόδειξη.

Μόνο που υπάρχει μια λεπτή διαφορά ανάμεσα στην επικοινωνία και στη διαχείριση άγχους. Και αυτή η διαφορά άλλαξε πολλά μέσα μου. Γιατί όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερο ερωτεύομαι τη σιωπή. Εκείνη τη σιωπή που δεν πιέζεται να αποδείξει τίποτα. Που μου επιτρέπει να υπάρχω χωρίς performance. Που δεν φοβάται τις παύσεις ανάμεσα στις λέξεις, αλλά τις αναζητά κιόλας.

Υπάρχει κάτι απίστευτα όμορφο στο να κάθεσαι με κάποιον, άγνωστο, γνωστό και να μη χρειάζεται να σώσετε τη στιγμή… να κοιτάζεις έξω από το παράθυρο ενός γραφείου, να πίνεις καφέ και να μην αισθάνεσαι ότι χρωστάς διαρκώς κουβέντα για να δικαιολογήσεις την παρουσία σου.

Η σιωπή δεν είναι εχθρός της σύνδεσης. Καμιά φορά είναι η πιο ώριμη μορφή της.

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο όμορφα μαθήματα που έχω πάρει έως τώρα: δεν χρειάζεται να λέω πάντα κάτι καλό, κάτι έξυπνο ή κάτι που θα κρατήσει τους άλλους άνετους για να αξίζω μια θέση μέσα στον χώρο. Μερικές φορές αρκεί να είμαι (εκεί).

Και να αφήνω τη σιωπή να αναπνέει κι εκείνη λίγο.