«Έτσι είναι» ή έτσι μάθαμε να είναι;

Λόγω της δουλειάς μου, παρατηρώ πολύ τους ανθρώπους και τον τρόπο που μιλούν για τη ζωή τους. Υπάρχουν λοιπόν δύο λέξεις που ακούω να επαναλαμβάνονται διαρκώς: «Έτσι είναι». Δύο λέξεις που πολλές φορές χρησιμοποιούμε για να εξηγήσουμε, να δικαιολογήσουμε ή να αποδεχτούμε κάτι που μας ενοχλεί.

Έτσι είναι οι δουλειές. 

Έτσι είναι ο γάμος. 

Έτσι είναι οι άντρες. 

Έτσι είναι όταν έχεις παιδιά. 

Έτσι είναι ο χαρακτήρας της. 

Έτσι είναι η ζωή.

Κάθε φορά που το ακούω, θυμώνω λίγο. Όχι με τον άνθρωπο που το λέει, αλλά με τη δύναμη που έχουμε δώσει σε αυτές τις δύο λέξεις. Με το πόσο εύκολα μπορούμε να βάλουμε τελεία σε κάτι που θα άξιζε να εξετάσουμε λίγο περισσότερο.

Μέσα σε ένα «έτσι είναι» μπορεί να χωρέσουν χρόνια ολόκληρα

Πράγματα που μας ενοχλούν, μας κουράζουν ή μας πληγώνουν, αλλά τα έχουμε ζήσει τόσο καιρό, που σταματήσαμε να αναρωτιόμαστε αν θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά. Αλήθεια, πόσα πράγματα έχουμε αποδεχτεί μόνο και μόνο επειδή μάθαμε ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος;

Κάποια από αυτά είναι τόσο παλιά, που δεν θυμόμαστε καν πότε αρχίσαμε να τα θεωρούμε αυτονόητα.

Σε ένα σπίτι όπου ο πατέρας τελείωνε το φαγητό και από το τραπέζι πήγαινε στον καναπέ, ενώ η μητέρα μάζευε τα πιάτα και συνέχιζε τις δουλειές του σπιτιού. Κανείς δεν αναρωτιόταν γιατί. Ήταν εντελώς αυτονόητο.

Σε μια οικογένεια όπου το παιδί μάθαινε να μη θυμώνει, να μη λέει την άποψή του, να μη δυσκολεύει τους μεγάλους, γιατί το «καλό παιδί» ήταν εκείνο που δεν δημιουργούσε προβλήματα.

Σε μια γυναίκα που έμαθε ότι για να κρατήσει την οικογένειά της πρέπει να κάνει υπομονή, να συγχωρεί και να προσπαθεί περισσότερο.

Σε έναν άντρα που άκουγε από παιδί «οι άντρες δεν κλαίνε» και έμαθε μεγαλώνοντας να μεταφράζει τη σιωπή σε δύναμη και την ευαλωτότητα σε αδυναμία.

Γιατί… έτσι είναι.

Κάπως έτσι, επιλογές ανθρώπων έγιναν κανόνες

Και οι κανόνες πέρασαν από γενιά σε γενιά τόσο αθόρυβα, ώστε κάποια στιγμή ξεχάσαμε ότι μπορούμε να τους αμφισβητήσουμε. Δεν εννοώ ότι με κάθε «έτσι είναι» πρέπει να γίνεται επανάσταση. Υπάρχει όμως μια λεπτή διαφορά ανάμεσα στην αποδοχή και στην παραίτηση και πολλές φορές τη νιώθουμε πολύ πριν καταφέρουμε να την εκφράσουμε με λέξεις.

Είναι εκεί, όταν σηκώνεσαι μηχανικά να μαζέψεις το τραπέζι, γιατί έτσι έμαθες ότι μοιράζονται οι ρόλοι μέσα σε ένα σπίτι. Όταν λες «δεν πειράζει» για κάτι που σε πειράζει, μόνο και μόνο για να αποφύγεις τη σύγκρουση.

Όταν μέσα σε έναν γάμο βαφτίζεις την απόσταση «φυσιολογική φθορά» και τη σιωπή «συνήθεια», επειδή έχεις ακούσει τόσες φορές ότι «έτσι είναι μετά από χρόνια». Είναι στην υπομονή που κάποια στιγμή έγινε αντοχή, στη δυσκολία να ζητήσεις βοήθεια, στην ανάγκη να είσαι πάντα εκεί για τους άλλους, ακόμη κι όταν εσύ έχεις αρχίσει να αδειάζεις.

Ίσως τελικά αυτή να είναι η μεγαλύτερη δύναμη αυτών των δύο λέξεων: μπορούν να μας κάνουν να συμβιβαστούμε με κάτι που μέσα μας ξέρουμε ότι δεν θα έπρεπε να είναι έτσι.

Γι’ αυτό, την επόμενη φορά που θα ακούσεις τον εαυτό σου να λέει «έτσι είναι», μην το προσπεράσεις. Σκέψου το λίγο περισσότερο. Όχι απαραίτητα για να αλλάξεις κάτι εκείνη τη στιγμή, αλλά για να αναρωτηθείς: Είναι πράγματι έτσι; Ή έτσι μάθαμε να είναι;