Μου μοιάζει ακόμη η ζωή που ζω;

Γράφει η Ιωάννα Σκλιάμη – Ψυχολόγος, BSc

Γυρίζει σπίτι στο τέλος μιας συνηθισμένης ημέρας. Αφήνει τα κλειδιά στο ίδιο σημείο, βγάζει τα παπούτσια της και, σχεδόν μηχανικά, κοιτάζει το κινητό της. Τίποτα δεν έχει συμβεί. Κι ίσως αυτό είναι το παράξενο.

Υπάρχει μια δουλειά που κάποτε ήθελε πολύ. Άνθρωποι που αγαπά και την αγαπούν. Μια καθημερινότητα που έχτισε η ίδια, επιλογή στην επιλογή. Αν κάποιος τη ρωτούσε τι δεν πάει καλά, πιθανότατα δεν θα ήξερε τι να απαντήσει.

Κι όμως, κάποιες στιγμές εμφανίζεται αυτή η αίσθηση ότι βρίσκεται μέσα σε μια ζωή που αναγνωρίζει, αλλά δεν αναγνωρίζει πια τον εαυτό της μέσα σε αυτή.

«Αφού όλα είναι καλά, γιατί εγώ δεν νιώθω καλά μέσα σε αυτά;»

Ίσως γνωρίζεις κι εσύ αυτή την αίσθηση: να κοιτάζεις μια ζωή που κάποτε επέλεξες και να αναρωτιέσαι πότε άρχισε να μη σου μοιάζει τόσο. Ίσως γιατί έχουμε μάθει να αναζητούμε την αλλαγή μόνο όταν κάτι πάει στραβά.

Μια σχέση πρέπει σχεδόν να γίνει δυσλειτουργική για να νιώσεις ότι δικαιούσαι να την αμφισβητήσεις. Μια δουλειά αφόρητη για να σκεφτείς κάτι διαφορετικό. Μια καθημερινότητα εξαντλητική για να παραδεχτείς ότι δεν σου κάνει πια.

Υπάρχει όμως και μια πιο αθόρυβη αλλαγή: εκείνη που συμβαίνει μέσα σου.

Η ταυτότητά μας δεν είναι στατική

Μεταβάλλεται μέσα από εμπειρίες, σχέσεις και αναθεωρήσεις.

Έτσι, παρόλο που μια ζωή δημιουργήθηκε μέσα από αυθεντικές επιλογές μπορεί κάποτε να πάψει να σε εκφράζει. Αυτό δεν σημαίνει ότι έκανες λάθος τότε. Σημαίνει ότι μεσολάβησε… ζωή. Εμπειρίες, στιγμές, άνθρωποι.

Και η παραδοχή αυτή δεν είναι εύκολη. Γιατί δεν αποχωρίζεσαι μόνο επιλογές, αλλά και την εικόνα που είχες για το ποια θα γίνεις. «Μα αυτό δεν ήθελες;» Ναι. Ίσως αυτό να ήθελες. Τότε.

Ένα από τα δυσκολότερα πράγματα στην ενήλικη ζωή είναι να αποδεχτείς ότι μπορείς να αλλάξεις χωρίς να ακυρώνεις τον προηγούμενο εαυτό σου.

Υπάρχει μια παράξενη πίεση να παραμένουμε συνεπείς με όσα κάποτε θέλαμε

Να συνεχίζεις επειδή επέλεξες. Να επιμένεις επειδή επένδυσες χρόνο. Να παραμένεις σε μια εκδοχή του εαυτού σου επειδή οι άλλοι έμαθαν να σε αναγνωρίζουν μέσα από αυτή. Μόνο που συνέπεια δεν σημαίνει να παραμένεις ίδια. Μερικές φορές σημαίνει να αναγνωρίσεις ότι άλλαξες.

Και φυσικά… υπάρχει και η ενοχή.

Πώς μπορείς να νιώθεις ανικανοποίητη όταν «δεν σου λείπει τίποτα»; Γιατί να θέλεις κάτι διαφορετικό όταν όσα έχεις αποτελούσαν κάποτε στόχους σου; Και τότε αρχίζει η διαπραγμάτευση με τον εαυτό σου.

«Υπερβάλλω.»

«Θα μου περάσει.»

«Άλλοι έχουν πραγματικά προβλήματα.»

«Θα έπρεπε να είμαι ευγνώμων.»

Μπορείς, όμως, να είσαι ευγνώμων για όσα έχεις και ταυτόχρονα να αναγνωρίζεις ότι κάτι μέσα σου ζητά επαναπροσδιορισμό.

Η ύπαρξη θετικών στοιχείων στη ζωή σου δεν ακυρώνει την ανάγκη να αναρωτηθείς αν εξακολουθούν να έχουν νόημα για εσένα. Ούτε κάθε αμφιβολία απαιτεί μια θεαματική αλλαγή.

Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα σε μια δύσκολη μέρα και σε ένα ερώτημα που επιστρέφει. Στην αίσθηση ότι λειτουργείς περισσότερο από συνήθεια παρά από επιλογή. Στα μικρά «κάποτε» που εμφανίζονται στις σκέψεις σου:

«Κάποτε μου άρεσε.»

«Κάποτε το ήθελα.»

«Κάποτε αυτό μου αρκούσε.»

Ίσως αυτά τα «κάποτε» να μη σου ζητούν αποφάσεις. Μπορεί όμως να σου ζητούν προσοχή: να ακούσεις αυτή τη δυσφορία όχι ως εντολή να αλλάξεις τα πάντα, αλλά ως πληροφορία. Και ίσως, πριν αναρωτηθείς τι πρέπει να κάνω, να σκεφτείς: Ποια είμαι σήμερα;

Τι από όσα υπάρχουν στη ζωή σου εξακολουθείς να επιλέγεις και τι απλώς συνεχίζεις;

Και, ίσως το δυσκολότερο ερώτημα: αν δεν χρειαζόταν να δικαιολογήσεις την απάντησή σου σε κανέναν, τι θα παραδεχόσουν ότι έχει αλλάξει μέσα σου;

Δεν χρειάζεται να έχεις αμέσως τις απαντήσεις. Μερικές φορές αρκεί να κάνεις ξανά τις σωστές ερωτήσεις. Γιατί μεγαλώνοντας δεν αλλάζουν μόνο οι συνθήκες της ζωής μας. Αλλάζουμε κι εμείς που την κατοικούμε.

Ίσως το αίσθημα ότι κάτι λείπει να μη σημαίνει ότι η ζωή μας είναι λάθος. Ίσως είναι μια πρόσκληση να τη γνωρίσουμε ξανά. Να κοιτάξουμε όσα έχουμε χτίσει για να δούμε αν εξακολουθούμε να υπάρχουμε μέσα τους.

Και τότε η ερώτηση αλλάζει. Όχι τι δεν πάει καλά με τη ζωή μου;

Αλλά: «Μου μοιάζει ακόμη η ζωή που ζω;»

Ιωάννα Σκλιάμη – Ψυχολόγος / Εγκληματολόγος