Μήπως έχουμε ξεχάσει να βαριόμαστε;

Υπήρχε μια εποχή που περιμέναμε.

Περιμέναμε το λεωφορείο κοιτώντας τον δρόμο. Περιμέναμε στην ουρά του σούπερ μάρκετ χαζεύοντας τα εξώφυλλα των περιοδικών. Περιμέναμε να έρθει η σειρά μας στον γιατρό χωρίς να έχουμε κάτι να κάνουμε εκτός από το να σκεφτόμαστε.

Σήμερα, σχεδόν κανείς δεν περιμένει πραγματικά.

Κάθε κενό γεμίζει αυτόματα. Ένα scroll στο Instagram. Ένα βίντεο στο TikTok. Ένα podcast στη διαδρομή. Μια σειρά την ώρα του φαγητού. Ένα μήνυμα που απαντιέται αμέσως. Σαν να έχουμε συμφωνήσει συλλογικά ότι η πλήξη είναι κάτι που πρέπει να εξαφανιστεί. Και ίσως αυτό να είναι το πρόβλημα.

Η πλήξη έχει κακή φήμη

Τη συνδέουμε με την αδράνεια, την έλλειψη ενδιαφέροντος, τον χαμένο χρόνο. Κανείς δεν λέει με ενθουσιασμό ότι πέρασε ένα βαρετό απόγευμα. Κι όμως, οι ερευνητές τα τελευταία χρόνια αρχίζουν να βλέπουν την πλήξη λίγο διαφορετικά. Όχι ως ένα ελάττωμα του σύγχρονου ανθρώπου, αλλά ως μια ψυχική κατάσταση που εξυπηρετεί έναν σκοπό.

Στην πραγματικότητα, όταν δεν είμαστε απασχολημένοι με κάτι συγκεκριμένο, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί ένα δίκτυο περιοχών που συνδέεται με την εσωτερική σκέψη, τη φαντασία, την ανασκόπηση εμπειριών και την επεξεργασία ιδεών. Είναι η κατάσταση στην οποία το μυαλό περιπλανιέται ελεύθερα. Και όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, αυτή η περιπλάνηση φαίνεται να συνδέεται με τη δημιουργικότητα και την παραγωγή νέων ιδεών.

Ίσως γι’ αυτό οι καλύτερες ιδέες δεν έρχονται συνήθως μπροστά σε μια οθόνη, αλλά στο ντους(!).

Το ενδιαφέρον είναι ότι η σύγχρονη ζωή μοιάζει σχεδιασμένη ακριβώς για να αποτρέπει αυτές τις στιγμές. Δεν αφήνουμε πλέον το μυαλό να περιπλανηθεί. Το απασχολούμε διαρκώς. Αν νιώσουμε το παραμικρό ίχνος ανίας, ανοίγουμε το κινητό. Αν υπάρξει ένα λεπτό σιωπής, βάζουμε μουσική. Αν μείνουμε μόνοι με τις σκέψεις μας, βρίσκουμε κάτι να μας αποσπάσει.

Δεν είναι τυχαίο. Οι συσκευές μας είναι εξαιρετικά καλές στο να μας προσφέρουν διαρκή διέγερση. Το αποτέλεσμα όμως είναι ότι αρχίζουμε να αντιμετωπίζουμε την πλήξη σαν δυσλειτουργία, ενώ ίσως είναι απλώς ένα σήμα ότι το μυαλό χρειάζεται χώρο.

Πλήξη aka ο χώρος όπου συναντάμε τον εαυτό μας

Και κάπου εδώ το θέμα παύει να είναι τεχνολογικό και γίνεται βαθιά ανθρώπινο: γιατί η πλήξη δεν είναι μόνο η πηγή μιας δημιουργικής ιδέας. Είναι και ο χώρος όπου συναντάμε τον εαυτό μας. Εκεί που εμφανίζονται σκέψεις που δεν προλάβαιναν να ακουστούν μέσα στον θόρυβο της ημέρας. Εκεί που θυμόμαστε τι μας απασχολεί πραγματικά.

Κι αυτά που μας απασχολούν δεν είναι πάντα ευχάριστα,,, Ίσως γι’ αυτό προσπαθούμε τόσο πολύ να τα αποφύγουμε. Γιατί όταν σταματούν οι ειδοποιήσεις, οι λίστες και οι περισπασμοί, μένουμε μόνοι με τις σκέψεις μας. Και αυτό, για πολλούς από εμάς, είναι πιο δύσκολο από όσο θα θέλαμε να παραδεχτούμε.

Πρέπει να πετάξουμε τα κινητά μας ή να καθόμαστε επίτηδες να κοιτάμε τον τοίχο; Όχι. Αλλά μήπως έχουμε φτάσει στο άλλο άκρο; Μήπως έχουμε γεμίσει κάθε μικρό κενό της ημέρας τόσο ασφυκτικά, που δεν αφήνουμε χώρο για τίποτα να γεννηθεί;

Food for thought…