Ανοίγω Instagram και… γιατί είμαι πάλι θεατής σε αυτό;

Ανοίγω το Instagram όπως ανοίγω το παράθυρο το πρωί. Από συνήθεια. Να δω τι κινείται, πώς είναι ο καιρός, πώς πάνε τα κέφια. Και σχεδόν πάντα, πριν προλάβω να δω πρόσωπα, λέξεις, σκέψεις, βλέπω σώμα. Σχεδόν γυμνό. Ακολούθησέ με… Σώμα καλοφωτισμένο. Εσώρουχα. Μια κίνηση αργή. Ένα βλέμμα «τυχαίο». Και μετά -κάπως μαγικά– το σώμα ντύνεται. Σε κλάσματα του δευτερολέπτου όλα αυτά, έτσι; Styling. Outfit. Brand(s). Χορηγούμενη ανάρτηση. Και κάθε (μα κάθε) φορά σκέφτομαι ακριβώς το ίδιο πράγμα: μόνο εγώ το βρίσκω λίγο… περίεργο όλο αυτό; Όχι το σώμα, ούτε αυτόν/αυτήν που το δείχνει. Δεν με ενοχλεί η γύμνια γενικά (πώς θα γινόταν άλλωστε, τα καλοκαίρια κάνω αμάν να βρω παραλία γυμνιστών όπου κι αν είμαι, να το ζήσω σαν άνθρωπος!). Με ενοχλεί το μοτίβο. Το ότι η προσοχή αγοράζεται όλο και πιο συχνά με δέρμα και παρουσιάζεται ως «creative περιεχόμενο».

Πριν προλάβεις να με δικάσεις, να μοιραστώ μαζί σου το εξής: δεν κατηγορώ, παρατηρώ. Γιατί αυτό που συμβαίνει στο feed μας δεν είναι τυχαίο, είναι επαναλαμβανόμενο. Το σώμα εμφανίζεται πρώτο, τραβάει το βλέμμα, δημιουργεί μια αίσθηση οικειότητας κι ύστερα έρχεται το προϊόν. Σαν μια σιωπηλή συμφωνία: «αφού με είδες, τώρα άκου με». Kαι εκεί αρχίζει ο πραγματικά σοβαρός προβληματισμός: Πότε και πώς -σιγά-σιγά-, μάθαμε να δεχόμαστε την οικειότητα ως εργαλείο πώλησης; Πότε ξεκίνησε να μη μας ξενίζει το ότι κάποιος μας αφήνει να τον «δούμε» όχι για να επικοινωνήσει μαζί μας, αλλά για να μετατρέψει το βλέμμα μας σε νόμισμα;

Το Instagram δεν είναι απλώς μια πλατφόρμα εικόνων. Είναι ένα περιβάλλον που επιβραβεύει συγκεκριμένα μοτίβα. Και όσο τα μοτίβα αυτά επαναλαμβάνονται, τόσο παγιώνονται ως κανονικότητα: σώμα, παύση στο scroll, engagement, χορηγία. Ένας κύκλος που αυτοτροφοδοτείται και δεν αφορά μόνο όσους δημιουργούν αυτό το περιεχόμενο. Αφορά κι εμάς τους υπόλοιπους. Γιατί κάθε φορά που στεκόμαστε για λίγο παραπάνω, ενισχύουμε το μοτίβο. Όχι από πρόθεση ενδεχομένως πάντα, αλλά από συνήθεια. Από τον τρόπο που μάθαμε να κοιτάμε, πριν καν προλάβουμε να σκεφτούμε. Και ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι δεν είναι να το αλλάξουμε, αλλά να το αναγνωρίσουμε τη στιγμή που συμβαίνει.

Αν με ρωτάς, αγαπώ τα σώματα. Τα λατρεύω. Ουλές, λακάκια, «ατέλειες», ψεγάδια. Επίσης, αγαπώ τον έρωτα. Όχι μόνο ως πράξη, αλλά ως έννοια, ως ενέργεια, ως τρόπο του να είσαι παρούσα στον κόσμο. Και ίσως γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο κάτι σε όλο αυτό με ενοχλεί. Όχι η έκθεση. Όχι το γυμνό. Αλλά το ότι η επιθυμία, η οικειότητα και το βλέμμα μοιάζουν να συγχωνεύονται σε ένα και το αυτό πράγμα. Σαν να ισοπεδώνονται. Σαν να χάνουν τις αποχρώσεις τους. Γιατί όπως λέει και μια φίλη μου καλή «η επιθυμία θέλει χώρο, η οικειότητα χρόνο και το βλέμμα επιλογή». Κι όμως, στο feed όλα συμβαίνουν ταυτόχρονα, στιγμιαία, χωρίς καμία διαδρομή. Σαν μια ιστορία που δεν προλαβαίνει να γίνει ιστορία. Και εδώ θα το πω όπως μου έρχεται, χωρίς φίλτρα: μόνο σε εμένα πια μοιάζει όλα να γίνονται εξαιρετικά… εύκολα;

Όταν το σώμα γίνεται εργαλείο marketing, όταν η γύμνια μπαίνει σε funnel πωλήσεων, όταν το «ντύνομαι μπροστά σου» δεν είναι αυθόρμητο αλλά σχεδιασμένο μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο, κάτι μετατοπίζεται. Προς το εύκολο. Προς το γρήγορο. Προς το προβλέψιμο. Και ίσως εκεί αξίζει να σταθούμε για να δούμε τι πραγματικά μας συμβαίνει τη στιγμή που κοιτάμε. Πες με ρομαντική, πες ότι επιμένω να ζω στο ροζ συννεφάκι μου, πες με «αλλού» αλλά εξακολουθώ να πιστεύω ότι η επιθυμία θέλει λίγο μυστήριο, ότι η οικειότητα δεν πρέπει να βιάζεται και ότι το βλέμμα αξίζει να έχει επιλογή. Ότι σε τελική ανάλυση δεν χρειάζεται να τα δίνουμε όλα με τη μια, ούτε να τα καταναλώνουμε τόσο γρήγορα.

Την επόμενη φορά που θα ανοίξεις το Instagram -όπως ανοίγεις το παράθυρο το πρωί- κάνε μια μικρή δοκιμή: στάσου για λίγο. Παρατήρησε τι σου τραβάει το βλέμμα και ρώτησε τον εαυτό σου, χωρίς ενοχές και χωρίς φίλτρα: τι είναι αυτό που πραγματικά θέλω να καταναλώνω; Και σε ποιο feed -άρα και σε ποιον κόσμο- διαλέγω να συμμετέχω; Κατά την ταπεινή μου άποψη, κάποια πράγματα -όπως το σώμα, ο έρωτας, το βλέμμα- αξίζουν λίγο περισσότερο χρόνο.

Stay in your Magic love,