Τι συμβαίνει όταν τελικά μετανιώνεις για όσα δεν έζησες;

Πριν από λίγες μέρες, βρέθηκα να πίνω καφέ με μια συμφοιτήτρια που είχα να δω χρόνια. Τώρα που το σκέφτομαι, μάλλον από την αποφοίτησή μας –άρα πολλά χρόνια!-. Το τυχαίο σκούντηγμα στο μετρό, έγινε “Κατερίνα, δεν το πιστεύω, εσύ! Τι συγκίνηση! Οπωσδήποτε να βρεθούμε, φυσικά” και το small talk με τη σειρά του αραγματική σε αγαπημένο στέκι στην πλατεία Βαρνάβα.

Κάποια στιγμή, ανάμεσα σε δουλειές, σχέσεις, γονείς, παιδιά και όλα αυτά που κουβαλάμε, μου είπε «Δε μετανιώνω τόσο αυτά που έκανα. Φοβάμαι μήπως κάποια μέρα μετανιώσω για όλα όσα δεν τόλμησα». Η Κατερίνα. Που δημοσιογραφία σπούδασε, δημοσιογράφος έγινε. Που πάντα ξεχώριζε για την άποψη και το στιλ της. Που διεκδικούσε επανεξέταση στο γραπτό της. Που είχε φωνή. Και το τσαγανό της έκανε μπαμ.

Τι σημασία έχουν όλα αυτά θα μου πεις αν η ίδια αισθάνεται διαφορετικά. Και θα έχεις και δίκιο.

Η ασφάλεια που τελικά δεν είναι ασφάλεια

Μεγαλώνοντας, καταλαβαίνω ότι υπάρχουν 2 ειδών «ασφάλειες»: αυτή που σε κάνει να ανθίζεις και η άλλη που σε κρατά σχεδόν ακίνητο με την ψευδαίσθηση ότι έχει λογική και η λογική περιλαμβάνει υπευθυνότητα και το κυριότερο, ωριμότητα. «Έχω μια σταθερή δουλειά». «Έχουμε χτίσει τόσα χρόνια μαζί». «Τώρα είναι αργά να ξεκινήσω από την αρχή».

Την ίδια στιγμή, ξέρεις ποιο είναι το πιο παράξενο; Οι περισσότεροι άνθρωποι που γνωρίζω δεν μου έχουν πει ποτέ ότι μετάνιωσαν επειδή χώρισαν, ή επειδή άλλαξαν δουλειά. Έχω ακούσει όμως αμέτρητες φορές –και το έχω πει κι εγώ, ΠΟΣΕΣ Θεέ μου!– μια άλλη φράση «Έπρεπε να το είχα κάνει νωρίτερα». Και κάθε φορά σκέφτομαι το ίδιο: πόσο μας κουράζει η ζωή που συνεχίζουμε να ζούμε ενώ, μέσα μας, έχουμε ήδη φύγει.

Μήπως τελικά δεν φοβόμαστε την αλλαγή;

Κάποτε πίστευα ότι οι άνθρωποι φοβούνται την αποτυχία γι’ αυτό και δεν τολμούν. Σήμερα δεν είμαι τόσο σίγουρη. Νομίζω ότι φοβόμαστε περισσότερο να αποχωριστούμε την εκδοχή του εαυτού μας που έχουμε συνηθίσει. Γιατί, όσο κι αν παραπονιόμαστε για μια δουλειά, μια σχέση ή μια καθημερινότητα που δεν μας εκφράζει, υπάρχει κάτι παρήγορο στο γνώριμο.

Είναι ευτυχισμένο; Όχι. Προβλέψιμο όμως είναι. Φουλ. Και ο εγκέφαλός μας λατρεύει την προβλεψιμότητα, ακόμη κι όταν η καρδιά μας ασφυκτιά.

Κι εδώ μπαίνει στη μέση η δειλία

Δεν μου αρέσει καθόλου αυτή η λέξη. Τη βρίσκω σκληρή. Σχεδόν προσβλητική. Ίσως γιατί για χρόνια πίστευα ότι οι δειλοί είναι οι άνθρωποι που δεν τολμούν. Σήμερα νομίζω πως τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα.

Δεν είναι δειλία να φοβάσαι ότι θα χάσεις τη δουλειά που σε συντηρεί ή να σκέφτεσαι ένα παιδί, ένα δάνειο, έναν ηλικιωμένο γονιό που σε χρειάζεται. Δεν είναι δειλία να υπολογίζεις τι διακυβεύεται όταν μια απόφαση μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη ζωή σου.

Οι μεγάλες αποφάσεις δεν έρχονται ποτέ μόνες τους. Κουβαλούν λογαριασμούς. Ευθύνες. Ενοχές. Και, πολλές φορές, τον φόβο ότι αν κάνεις το βήμα και δεν πετύχει, θα πρέπει να παραδεχτείς πρώτα στον εαυτό σου ότι έκανες λάθος. Κομματάκι δύσκολο.

Το μεγαλύτερο ρίσκο

«Και τελικά, ποιο είναι το μεγαλύτερο ρίσκο φιλενάδα;» θα μου πεις. «Να φύγεις ή να μείνεις;». Νομίζω πως δεν υπάρχει πιο γλυκόπικρη σκέψη από το «πώς θα ήταν αν είχα δοκιμάσει;». Δε ξέρω για εσένα, προσωπικά με βασανίζουν πολύ τα ερωτήματα χωρίς απάντηση, όσο γοητευτικά κι αν είναι κάποιες φορές.

Ναι, δεν θα μάθεις ποτέ αν εκείνη η σχέση θα σε έκανε πιο ευτυχισμένο. Αν εκείνη η δουλειά θα ήταν καλύτερη. Αν η πόλη που δεν μετακόμισες ποτέ θα γινόταν τελικά σπίτι σου. Υπάρχει μόνο ένα μικρό «αν» που όσο περνούν τα χρόνια, γίνεται όλο και πιο βαρύ. Και ίσως είναι το ίδιο που θα σε κινητοποιήσει να το πάρεις αλλιώς. Κι από «αν» να γίνει «να».

Το «ακόμα»

Δεν ξέρω αν υπάρχει η σωστή στιγμή για να αλλάξεις τη ζωή σου. Υποψιάζομαι πως όχι. Ξέρω όμως ότι υπάρχει μια στιγμή που σταματάς να περιμένεις να φύγει ο φόβος και αρχίζεις να αναρωτιέσαι αν αξίζει να συνεχίσεις να του δίνεις το τιμόνι.

Και αν διαβάζεις αυτές τις γραμμές και νιώθεις ότι κάπου αναγνωρίζεις τον εαυτό σου, θέλω να σου πω μόνο αυτό: μπορεί να μην έζησες τη ζωή όπως την είχες φανταστεί. Μπορεί να άργησες. Μπορεί να φοβήθηκες. Μπορεί να συμβιβάστηκες περισσότερο απ’ όσο θα ήθελες.

Αλλά όσο υπάρχει χώρος να ονειρεύεσαι, να επιλέγεις και να αλλάζεις, υπάρχει και κάτι ακόμα. Το «ακόμα». Και, μεταξύ μας, είναι από τις πιο αισιόδοξες λέξεις που ξέρω. Γιατί σημαίνει ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει.

Και ότι ίσως δεν τα έζησες όλα όπως ήθελες.

Ακόμα.