Δεν ήταν «ένα παιδί που δεν άντεξε την πίεση των εξετάσεων»

Δεν ήταν «η κακιά στιγμή».

Δεν ήταν «μια παρόρμηση».

Δεν ήταν «ένα παιδί που δεν άντεξε την πίεση των εξετάσεων».

Η αυτοκτονικότητα δεν γεννιέται ξαφνικά ένα βράδυ. Χτίζεται αργά -και ύπουλα- μέσα σε κοινωνίες που μαθαίνουν στα παιδιά ότι η αξία τους μετριέται με βαθμούς, παραγωγικότητα, επιδόσεις και «στόχους». Σε οικογένειες που φοβούνται να μιλήσουν ανοιχτά για την ψυχική υγεία γιατί «μην το κάνουμε θέμα». Σε σχολεία που εκπαιδεύουν στην επίδοση αλλά όχι στην ανθεκτικότητα.

Ακούμε συχνά ότι η αυτοκτονία είναι «αδυναμία», «εγωισμός», «έλλειψη αγάπης για τους ανθρώπους που μένουν πίσω». Είμαστε στο 2026 με πρόσβαση σε τόση πληροφορία, ανεξάντλητες πηγές και επιμένουμε να αναπαράγουμε μύθους. Πού είναι τα φίλτρα μας; Έμειναν μήπως κάπου πίσω; Γύρω στο 70′;

Αυτοκτονία είναι η κορύφωση μιας ψυχικής συνθήκης όπου ο άνθρωπος δεν θέλει απαραίτητα να πεθάνει, θέλει να σταματήσει να υποφέρει. Ή τουλάχιστον αυτό λένε εδώ και χρόνια οι ειδικοί ψυχικής υγείας της ΚΛΙΜΑΚΑ και της γραμμής παρέμβασης για την αυτοκτονία, 1018: η πρόληψη ξεκινά πολύ πριν την κρίση.

Πότε; Όταν ακούμε χωρίς να ειρωνευόμαστε. Όταν παίρνουμε στα σοβαρά τη θλίψη ενός εφήβου. Όταν δεν βαφτίζουμε «δραματικό» έναν άνθρωπο που ζητά βοήθεια. Όταν η ψυχική υγεία γίνεται δημόσια πολιτική και όχι inspirational quote στο Instagram.

Γιατί δεν μπορούμε να μιλάμε για «αριστεία» σε παιδιά που λυγίζουν από εξάντληση. Δεν μπορούμε να συζητάμε μόνο για επιτυχία, όταν η ίδια η ζωή μοιάζει αβίωτη σε τόσους νέους ανθρώπους. Και δεν γίνεται κάθε φορά να σοκαριζόμαστε για τρεις μέρες και μετά να επιστρέφουμε κανονικά στην ίδια κουλτούρα πίεσης που παράγει σιωπηλά απόγνωση.

Η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ιατρική ανάγκη. Είναι πολιτική ευθύνη. Είναι εκπαίδευση, πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, παρουσία ψυχολόγων στα σχολεία, ενημέρωση γονιών και εκπαιδευτικών, αποστιγματισμός, χώρος για να μιλήσεις πριν φτάσεις στο χείλος.

Όπως λέω κάθε φορά, «αχρείαστο να σου είναι, αλλά να ξέρεις ότι υπάρχει»: για εσένα, για τον φίλο σε κρίση που δεν ξέρεις πώς να βοηθήσεις, για τη μητέρα που φοβάται ότι «κάτι δεν πάει καλά» με το παιδί της, για εκείνον που δεν ζητά ευθέως βοήθεια αλλά φωνάζει με όλους τους άλλους τρόπους.

Η γραμμή παρέμβασης για την αυτοκτονία 1018 λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, με αστική χρέωση. Οι κλήσεις είναι ανώνυμες και εμπιστευτικές. Και μερικές φορές, μια συζήτηση μπορεί πραγματικά να κρατήσει κάποιον στη ζωή.