Άσε το παρελθόν να φύγει (χωρίς να φύγεις κι εσύ μαζί)

Δεν είναι όλα όσα κουβαλάς δικά σου για να τα κρατήσεις. Κάποια τα κράτησες από συνήθεια, άλλα από ενοχή και κάποια επειδή δεν ήξερες τι να τα κάνεις. Μόνο που το να προχωράς δεν σημαίνει να τα παίρνεις όλα μαζί σου. Σημαίνει να μάθεις να αφήνεις.

Μεγαλώσαμε πιστεύοντας ότι η συγχώρεση είναι κάτι που δίνεις. Κάτι που αφορά τον άλλον. «Να είσαι ανώτερη», «να μην κρατάς κακία», «να προχωράς». Ίσως κανείς δεν μας έμαθε το πιο βασικό: ότι η πιο δύσκολη –και σημαντική– συγχώρεση είναι αυτή προς τον εαυτό μας. Για τις φορές που δεν φύγαμε νωρίτερα. Για τα «ναι» που είπαμε ενώ μέσα μας φωνάζαμε «όχι». Για τις επιλογές που σήμερα δεν θα κάναμε ξανά.

Ως coach, το βλέπω συνέχεια: γυναίκες δυναμικές, συνειδητοποιημένες, με δουλειά με τον εαυτό τους… να κουβαλούν μια εσωτερική αυστηρότητα που δεν θα επέτρεπαν ποτέ σε κανέναν άλλον να τους δείξει. Και τότε μου γίνεται ξεκάθαρο: δεν είναι ότι δεν έχουμε προχωρήσει. Είναι ότι δεν (μας) έχουμε συγχωρήσει.

«Δεν μπορώ να με συγχωρήσω»

Η Μαρίνα, σε μια συνεδρία, μου είπε κάτι που μου έμεινε: «Νιώθω ότι αν με συγχωρήσω, θα είναι σαν να λέω ότι ήταν οκ ότι έγινε και Μάρη δεν ήταν καθόλου οκ και το ξέρεις». Να το! Εκεί μπερδευόμαστε. Η συγχώρεση δεν είναι δικαίωση. Δεν είναι «ήταν σωστό» ή «ηθικό» ή δε ξέρω κι εγώ τι άλλο. Είναι «έγινε και μπορώ να συνεχίσω χωρίς να με τιμωρώ –πια– γι’ αυτό». Δεν ακυρώνει την εμπειρία. Μας απελευθερώνει από αυτήν.

Γιατί η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές δεν μας κρατάει πίσω αυτό που συνέβη. Μας κρατάει ο τρόπος που επιλέγουμε να το θυμόμαστε ή που επιμένουμε να επιστρέφουμε εκεί, ξανά και ξανά, σαν να χρωστάμε μια τιμωρία που δεν τελειώνει ποτέ. Και κάπου εδώ έρχεται η στιγμή που χρειάζεται να πάρεις μια απόφαση: θα συνεχίσεις να είσαι αυστηρή μαζί σου ή θα πάρεις επιτέλους το μέρος σου; Κι αλήθεια, αν δεν το κάνεις εσύ για εσένα, ποιος περιμένεις να το κάνει για εσένα;

Γιατί είμαστε τόσο σκληρές με εμάς;

Αν το καλοσκεφτείς, δεν γεννηθήκαμε έτσι. Τόσο αυστηρές με τον εαυτό μας, τόσο έτοιμες να τον κρίνουμε για κάθε «λάθος». Κάπου στην πορεία μάθαμε ότι πρέπει να είμαστε καλύτερες, πιο προσεκτικές, πιο «σωστές». Μάθαμε ότι η αξία μας συνδέεται με τις επιλογές μας. Ότι αν κάνουμε λάθος, κάτι λέει αυτό για εμάς.

Και κάπως έτσι, αρχίσαμε να κρατάμε αρχείο. Να θυμόμαστε τι δεν κάναμε καλά. Τι έπρεπε να είχαμε δει νωρίτερα. Τι «δεν επιτρέπεται» να ξανασυμβεί. Σαν να πιστεύουμε ότι αν είμαστε αρκετά αυστηρές με εμάς, δεν θα ξαναπληγωθούμε. Spoiler: δεν λειτουργεί έτσι.

Η αυστηρότητα δεν σε προστατεύει. Σε κρατάει κολλημένη. Και το πιο ειρωνικό; Την ίδια στιγμή που εμείς γινόμαστε οι πιο σκληροί κριτές του εαυτού μας, για τους άλλους έχουμε κατανόηση. Θα πεις στη φίλη σου «έκανες ό,τι μπορούσες», «δεν ήξερες τότε», «μην είσαι τόσο σκληρή με τον εαυτό σου». Εσένα γιατί δεν στο λες;!

Δε σου κουνάω το δάχτυλο, στην ίδια πλευρά της ιστορίας βρισκόμαστε. Απλά, προσωπικά έχω κατανοήσει το «γιατί»: Γιατί κάπου μέσα μας έχουμε συνδέσει τη συγχώρεση με το «ρίχνω τα στάνταρ», με το ότι αν σε αφήσεις… θα επαναλάβεις τα ίδια.

Πάρε το μέρος σου

Δεν ξέρω ποια είναι αυτή η ιστορία που κρατάς ακόμα μέσα σου. Αυτό που εύχεσαι να είχες κάνει αλλιώς και που αν γύρναγες τον χρόνο πίσω, θα το διόρθωνες. Ξέρω όμως κάτι άλλο: ότι τότε ήσουν αυτή που ήσουν. Και τώρα είσαι αυτή που είσαι τώρα. Δεν χρειάζεται να συμφωνείς με τον εαυτό σου του τότε για να τον συγχωρήσεις, μόνο να τον καταλάβεις.

Και αυτό, σημαίνει να δεις τη διαδρομή του, να πατήσεις «stop» στον κριτή και να σταθείς δίπλα σου (επιτέλους) σαν σύμμαχος. Νιώθω σα να σε ακούω, «πώς να με συγχωρήσω;» ρωτάς. Ίσως το ερώτημα δεν είναι αυτό αλλά «γιατί επιμένεις να με τιμωρείς;». Και… μήπως ήρθε η στιγμή να σταματήσει αυτό;